Lời thề Hippocrates là gì? Ý nghĩa và giá trị trong y đức hiện đại

Ngành y là lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người. Vì vậy đạo đức nghề nghiệp luôn được đặt lên hàng đầu. Lời thề Hippocrates được xem là nền tảng đạo đức của ngành y trong suốt nhiều thế kỷ. Văn bản này không chỉ thể hiện trách nhiệm nghề nghiệp mà còn tạo niềm tin giữa bác sĩ và bệnh nhân. Việc hiểu rõ lời thề Hippocrates giúp chúng ta nhận thức sâu hơn về giá trị nhân văn trong y học.

Hippocrates là ai và vai trò trong y học

Hippocrates là thầy thuốc người Hy Lạp cổ đại. Ông thường được gọi là cha đẻ của y học hiện đại. Hippocrates đã thay đổi cách con người nhìn nhận bệnh tật. Ông cho rằng bệnh xuất phát từ nguyên nhân tự nhiên thay vì do thần linh.

Những quan điểm của Hippocrates giúp y học phát triển theo hướng khoa học. Ông cũng nhấn mạnh vai trò đạo đức trong việc điều trị bệnh nhân. Chính điều này đã tạo nên nền tảng cho lời thề Hippocrates.

Nguồn gốc lịch sử của lời thề Hippocrates

Lời thề Hippocrates xuất hiện vào khoảng thế kỷ thứ năm trước Công nguyên. Văn bản này được cho là do Hippocrates hoặc các học trò của ông xây dựng. Lời thề được xem là bộ quy tắc đạo đức đầu tiên dành cho người hành nghề y.

Trong thời kỳ cổ đại, y học chưa có hệ thống quản lý rõ ràng. Lời thề Hippocrates giúp thiết lập chuẩn mực ứng xử cho bác sĩ. Văn bản này đặt nền móng cho nguyên tắc chăm sóc bệnh nhân dựa trên trách nhiệm và sự trung thực.

Lời thề được xây dựng nhằm hướng dẫn bác sĩ hành nghề một cách có trách nhiệm. Văn bản giúp bảo vệ quyền lợi của bệnh nhân. Đồng thời lời thề cũng giúp xây dựng uy tín cho nghề y trong xã hội.

Nội dung chính của lời thề Hippocrates

1. Phiên bản tiếng Anh của lời thề

Phiên bản tiếng Anh cổ điển, được sử dụng rộng rãi trong giáo dục y khoa phương Tây

I swear by Apollo the physician, by Asclepius, by Hygieia, by Panacea, and by all the gods and goddesses, making them my witnesses, that I will carry out, according to my ability and judgment, this oath and this indenture.

To hold my teacher in this art equal to my own parents, to make him partner in my livelihood, and if he is in need of money to share mine with him. To consider his offspring equal to my own brothers and to teach them this art, if they desire to learn it, without fee or indenture.

I will impart a knowledge of the art to my own sons, and those of my teachers, and to students bound by this indenture and oath according to the law of medicine, but to no others.

I will use treatment to help the sick according to my ability and judgment, but never with a view to injury and wrongdoing.

Neither will I administer a poison to anybody when asked to do so, nor will I suggest such a course. Similarly, I will not give to a woman an abortive remedy.

In purity and holiness I will guard my life and my art.

2. Phiên bản Lời thề Hippocrates hiện đại

Đây là bản được nhiều trường y trên thế giới tham khảo hoặc sử dụng, thường gọi là Lời tuyên thệ Geneva do Hiệp hội Y khoa Thế giới xây dựng. Nội dung đã được điều chỉnh để phù hợp với y học hiện đại và quyền con người.

Lời thề Hippocrates phiên bản hiện đại (Bản tuyên thệ Geneva – bản dịch tiếng Việt)

Tôi long trọng cam kết hiến dâng cuộc đời mình để phục vụ nhân loại.

Tôi sẽ đặt sức khỏe và sự an toàn của người bệnh làm mối quan tâm hàng đầu.

Tôi sẽ tôn trọng quyền tự chủ và phẩm giá của người bệnh.

Tôi sẽ giữ bí mật những thông tin mà người bệnh tin tưởng giao phó, ngay cả khi người bệnh đã qua đời.

Tôi sẽ hành nghề y với lương tâm, danh dự và theo đúng chuẩn mực nghề nghiệp.

Tôi sẽ duy trì sự tôn trọng cao nhất đối với sự sống con người.

Tôi sẽ không để tuổi tác, bệnh tật, khuyết tật, tín ngưỡng, nguồn gốc dân tộc, giới tính, quốc tịch, quan điểm chính trị, khuynh hướng tình dục, địa vị xã hội hoặc bất kỳ yếu tố nào khác ảnh hưởng đến trách nhiệm của tôi đối với người bệnh.

Tôi sẽ dành sự tôn trọng và lòng biết ơn đối với thầy dạy, đồng nghiệp và học trò của mình.

Tôi sẽ chia sẻ kiến thức y khoa vì lợi ích của người bệnh và sự phát triển của ngành y.

Tôi sẽ quan tâm đến sức khỏe, đời sống và khả năng làm việc của chính mình để có thể chăm sóc người bệnh tốt nhất.

Tôi sẽ không sử dụng kiến thức y học để vi phạm quyền con người hoặc tự do cá nhân, ngay cả khi bị ép buộc.

Tôi tự nguyện, long trọng và danh dự đưa ra lời cam kết này.

Điểm khác biệt nổi bật giữa bản hiện đại và bản cổ điển

• Nhấn mạnh quyền con người: Phiên bản hiện đại đề cao quyền tự chủ của bệnh nhân và sự bình đẳng trong chăm sóc y tế.
• Bổ sung trách nhiệm xã hội của bác sĩ: Bác sĩ không chỉ chữa bệnh mà còn phải bảo vệ quyền con người và đạo đức nghề nghiệp.
• Loại bỏ yếu tố tôn giáo cổ đại: Bản hiện đại không còn nhắc đến các vị thần Hy Lạp như bản gốc.
• Nhấn mạnh chăm sóc sức khỏe bác sĩ: Phiên bản mới khuyến khích bác sĩ duy trì sức khỏe bản thân để đảm bảo chất lượng điều trị.

Hiện nay nhiều trường y trên thế giới sử dụng phiên bản này trong lễ tốt nghiệp hoặc lễ tuyên thệ ngành y. Lời tuyên thệ giúp sinh viên nhận thức rõ trách nhiệm nghề nghiệp trước khi hành nghề. Nội dung được xem là chuẩn mực đạo đức phù hợp với xã hội hiện đại.

Lời thề Hippocrates là nền tảng đạo đức quan trọng của ngành y. Văn bản này giúp định hướng trách nhiệm nghề nghiệp và xây dựng niềm tin giữa bác sĩ và bệnh nhân. Dù được điều chỉnh theo thời gian, lời thề vẫn giữ giá trị nhân văn sâu sắc. Việc hiểu và tôn trọng lời thề giúp nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và góp phần xây dựng hệ thống y tế bền vững.