Quy định trang phục phòng thí nghiệm đầy đủ và an toàn

Phòng thí nghiệm là môi trường tiềm ẩn nhiều rủi ro như hóa chất độc hại, vi sinh vật nguy hiểm và thiết bị nhiệt độ cao. Nhiều sự cố xảy ra do người làm việc chủ quan với trang phục bảo hộ. Việc tuân thủ quy định trang phục phòng thí nghiệm giúp giảm tai nạn và đảm bảo tiêu chuẩn an toàn. Bài viết này giúp bạn hiểu rõ các yêu cầu trang phục và cách áp dụng đúng trong từng môi trường làm việc.

Vì sao cần tuân thủ quy định trang phục phòng thí nghiệm

Trang phục bảo hộ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cơ thể khỏi các yếu tố nguy hiểm. Theo Tổ chức Y tế Thế giới, nhiều tai nạn trong phòng thí nghiệm xảy ra do tiếp xúc trực tiếp với hóa chất hoặc vi sinh vật gây bệnh. Trang phục đúng chuẩn giúp hạn chế tối đa nguy cơ này.

Trang phục phòng thí nghiệm giúp ngăn hóa chất bắn vào da và quần áo. Nó cũng hạn chế vi khuẩn lây lan ra môi trường bên ngoài. Ngoài ra, trang phục bảo hộ còn giúp người làm việc tuân thủ tiêu chuẩn an toàn do cơ quan kiểm định ban hành.

Một số phòng thí nghiệm nghiên cứu sinh học hoặc y tế yêu cầu mức độ bảo hộ cao hơn. Khi đó, trang phục không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn giúp kiểm soát nhiễm khuẩn chéo.

Thành phần bắt buộc trong trang phục phòng thí nghiệm

1. Áo blouse phòng thí nghiệm

Áo blouse là lớp bảo vệ bên ngoài giúp hạn chế hóa chất tiếp xúc với cơ thể. Áo thường có chiều dài qua đầu gối và tay dài. Chất liệu phổ biến là cotton pha polyester vì có khả năng chống thấm nhẹ và chịu nhiệt tốt. Áo cần có kích thước vừa vặn để không gây vướng víu khi thao tác.

Tiêu chuẩn chất liệu:

• Vải phải có khả năng chống thấm hóa chất ở mức cơ bản
• Chất liệu phổ biến gồm cotton pha polyester để tăng độ bền và hạn chế cháy lan
• Đối với môi trường có dung môi mạnh, vải cần có lớp xử lý chống hóa chất

Tiêu chuẩn thiết kế:

• Chiều dài áo phải qua đầu gối để bảo vệ phần chân trên
• Tay áo dài và có bo nhẹ để tránh hóa chất lọt vào bên trong
• Áo cần có nút bấm hoặc khóa kéo dễ tháo nhanh khi xảy ra sự cố

Tiêu chuẩn an toàn:

• Áo phải chịu được nhiệt độ giặt khử trùng cao
• Không sử dụng vật liệu dễ bắt lửa trong phòng thí nghiệm hóa học
• Nên có túi ngoài hạn chế để tránh giữ hóa chất

2. Quần áo bên trong đạt tiêu chuẩn

Người làm việc cần mặc quần dài và áo kín cổ. Trang phục ngắn hoặc chất liệu dễ cháy không được khuyến khích. Quần áo nên có chất liệu bền và dễ vệ sinh.

Tiêu chuẩn chất liệu:

• Vải cần bền và ít bám hóa chất
• Hạn chế sử dụng vải tổng hợp dễ nóng chảy khi gặp nhiệt
• Ưu tiên vải cotton hoặc vải pha có khả năng thấm hút tốt

Tiêu chuẩn thiết kế:

• Quần phải dài đến mắt cá chân
• Áo phải che kín phần cổ và vai
• Không sử dụng trang phục rộng quá mức vì dễ vướng thiết bị

3. Giày bảo hộ phòng thí nghiệm

Giày phải kín mũi và có đế chống trượt. Giày sandal hoặc giày hở mũi làm tăng nguy cơ bỏng hóa chất hoặc chấn thương khi vật rơi. Một số môi trường yêu cầu giày chống tĩnh điện.

Tiêu chuẩn vật liệu:

• Phần mũi giày cần có lớp bảo vệ cứng để chống va đập
• Chất liệu giày cần chống thấm nước và hóa chất nhẹ
• Đế giày phải làm từ cao su hoặc vật liệu chống trượt

Tiêu chuẩn thiết kế:

• Giày phải kín hoàn toàn phần mũi và gót chân
• Đế giày cần có độ ma sát cao để tránh trượt trên sàn ướt
• Trong môi trường điện tử hoặc phòng sạch cần giày chống tĩnh điện

Tiêu chuẩn vệ sinh:

• Giày cần dễ làm sạch sau khi tiếp xúc hóa chất
• Một số phòng thí nghiệm yêu cầu sử dụng bao giày dùng một lần

4. Găng tay bảo hộ

Găng tay giúp bảo vệ da tay khỏi hóa chất và vi sinh vật. Găng tay nitrile thường dùng trong môi trường hóa học vì chống dung môi tốt. Găng tay latex được sử dụng trong phòng thí nghiệm sinh học. Việc lựa chọn loại găng tay cần phù hợp với tính chất công việc.

Tiêu chuẩn vật liệu theo môi trường:

• Găng nitrile có khả năng chống dung môi và hóa chất mạnh
• Găng latex phù hợp môi trường sinh học và y tế
• Găng neoprene dùng trong môi trường hóa chất ăn mòn mạnh

Tiêu chuẩn độ dày:

• Găng phải có độ dày đủ để chống thấm hóa chất
• Trong thao tác tinh vi, cần găng mỏng để tăng độ linh hoạt

Tiêu chuẩn sử dụng:

• Găng phải vừa kích thước tay để tránh rách
• Găng dùng một lần không được tái sử dụng
• Găng cần được thay khi bị rách hoặc nhiễm bẩn

5. Kính bảo hộ và tấm chắn mặt

Kính bảo hộ giúp bảo vệ mắt khỏi hóa chất bắn hoặc mảnh vỡ. Trong một số thí nghiệm có nguy cơ cao, tấm chắn mặt giúp bảo vệ toàn bộ khuôn mặt.

Tiêu chuẩn kính bảo hộ:

• Kính phải bao phủ toàn bộ vùng mắt
• Kính cần có khả năng chống văng hóa chất và chống mờ
• Vật liệu kính phải chịu va đập tốt

Tiêu chuẩn tấm chắn mặt:

• Tấm chắn cần che toàn bộ khuôn mặt
• Vật liệu phải trong suốt và chịu nhiệt
• Phù hợp khi thao tác với dung dịch ăn mòn hoặc phản ứng nhiệt

6. Mũ hoặc lưới trùm tóc

Trang bị này giúp ngăn tóc rơi vào mẫu thử. Trong phòng sạch hoặc phòng nghiên cứu sinh học, việc che tóc giúp kiểm soát nhiễm bẩn hiệu quả.

Tiêu chuẩn vật liệu:

• Chất liệu phải nhẹ và thoáng khí
• Không sinh bụi hoặc xơ vải

Tiêu chuẩn thiết kế:

• Phải bao phủ toàn bộ tóc
• Phải cố định chắc để không rơi ra trong quá trình làm việc

Tiêu chuẩn sử dụng:

• Phòng sạch yêu cầu mũ trùm kín toàn bộ đầu
• Mũ dùng một lần cần được thay sau mỗi ca làm việc

Các lỗi thường gặp khi mặc trang phục phòng thí nghiệm

Một lỗi phổ biến là sử dụng trang phục không đạt tiêu chuẩn. Ví dụ, nhiều người mặc áo blouse quá ngắn hoặc sử dụng giày không kín mũi. Những sai sót này làm giảm hiệu quả bảo vệ.

Sai lầm khác là mặc trang phục bảo hộ không đúng cách. Một số người tháo găng tay khi thao tác hoặc không đeo kính bảo hộ trong thí nghiệm nguy hiểm. Điều này làm tăng nguy cơ tai nạn.

Ngoài ra, việc tái sử dụng đồ bảo hộ dùng một lần cũng là lỗi nghiêm trọng. Theo hướng dẫn của WHO, việc tái sử dụng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

Tuân thủ quy định trang phục phòng thí nghiệm là yếu tố quan trọng giúp đảm bảo an toàn cho người làm việc và môi trường nghiên cứu. Việc lựa chọn trang phục đạt tiêu chuẩn và sử dụng đúng cách giúp giảm rủi ro tai nạn. Nếu bạn đang xây dựng quy trình an toàn phòng thí nghiệm, hãy bắt đầu bằng việc chuẩn hóa trang phục bảo hộ cho toàn bộ nhân sự.